Avaza Zirvesi ve Trans Hazar Doğalgaz Boru Hattı

14 Aralık 2022
Okuyucu

Türkmen gazının Trans Hazar ile Avrupa’ya taşınması adına Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan işbirliğiyle yeni bir enerji güzergahı canlandırılıyor.

Hazar jeopolitiği, Orta Asya’dan Kafkaslar’a ve buradan karadeniz’e ve Balkanlar’a olan düzlemde istikrar ve barış öne çıkıyor. Trans Hazar Projesi şöyledir: Türkmenistan’daki Şatlık-Belek boru hattı, Hazar’dan Bakü’ye yeni bir boru hattı inşasıyla bağlanacak, bunun adı Türkmenbaşı-Bakü hattıdır. Bakü’den mevcut Bakü-Tiflis hattı ile gaz TANAP’a bağlanacaktır. TANAP aracılığıyla Avrupa’ya uzanmak mümkün olacaktır.

Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov ev sahipliğinde Hazar kıyısındaki Avaza’da Türkiye-Azerbaycan-Türkmenistan Devlet Başkanları Birinci Zirvesi gerçekleşiyor. Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev iştirak ediyor. Türkiye-Azerbaycan-Türkmenistan Devlet Başkanları Birinci Zirvesi düzenlenecek.

Kritik zirve öncesinde konuşan Türkmenistan Meclisi milletvekili Kerimguli Geldiyev, Türkmen doğal gazının dünya pazarına ulaştırılmasının önemli olduğunu ve bu konuda Türkmenistan’ın işbirliğine hazır olduğunu söyledi.

Ukrayna’daki savaşın Avrupa’daki doğalgaz ihtiyacına yönelik olumsuz yansımalarının üzerine Türkiye, Azerbaycan ve Türkmenistan devreye girdi.

Bu girişimin öncesinde Rusya Develet Başkanı Vladimir Putin’in, Türkiye’nin bir enerji merkezi (hub) olması yönündeki açıklaması üzerine üç devlet başkanının iştirakiyle gerçekleştirilen Avaza’daki zirve en somut adım niteliğindedir.

BP’nin Dünya Enerji İstatistiki Değerlendirme Raporuna göre Türkmenistan doğalgaz arzının üçte biri Çin’e boru hatlarıyla taşınmaktadır. Geri kalanı ise ülke içinde (az miktarda) ve Rusya (önemli miktarda) üzerinden değerlendiriliyor.

Savaşın etkisiyle Rusya’ya uygulanan yaptırımlar nedeniyle gazın Avrupa’ya ulaşmasında sorun meydana geldi. İşte bu noktada Türkmenistan’dan gazının Hazar Denizi’ni kat ederek Azerbaycan’a ve buradan TANAP aracılığıyla Türkiye üzerinden Avrupa’ya sevk edilmesi söz konusudur.

Bu bakımdan yakın zamanda Türkiye ve Azerbaycan arasında TANAP’ın kapasitesinin iki kat artırılarak 32 milyar metreküpe çıkarılması kararı alınmıştı. Bugün (14 Aralık) Avaza’da üç ülke başkanlarınca yapılacak zirve sonrasında bir anlaşma imzalanacak ve bu önemli proje hayata geçirilmeye başlanacaktır. Sonrasında Avrupa’ya gaz arzı mümkün olabilecek ve hatta ileriye dönük gazın fiyatlamasında da bir indirim söz konusu olabilecektir.

Türkmenistan’ın Yolatan sahasının ilk 2 fazı 60 milyar metreküp/yıl, Bahtiyarlık sahası ise 15-30 milyar metreküp/yıl üretim yapmaktadır. Ukrayna savaşı öncesinde Rus Gazprom şirketi önemli ölçüde Avrupa’ya satışı gerçekleştirmekte idi. Şu an Gazprom devre dışıdır. Bu üç ülkenin girişimiyle harekete geçecek yeni oluşum Avrupa’ya can damarı olacaktır.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

ÖNCEKİ YAZI

Barış Yolunda

DİĞER YAZI

Türkiye’nin Jeopolitiğine Odaklanmak

Politika 'ın son yazıları

39 views

Yerelde Yapısalcılık

Bir olaya bakış yöntemimde felsefe ve tarih olmaz ise ben bunu oldukça eksik görürüm. Hemen herkesin siyaset, seçim, belediye, vs. konuştuğu noktada ben, bu işte temel felsefe ve asıl stratejik açıklama nerede diye arıyorum. Dolayısıyla felsefi yaklaşım ve stratejik bakış tarzı siyaset üstüdür. Benim açıklamalarım bu noktada değerlidir; mevcut yapılanlar gibi değil, başka türlü tartışmaları kapsamaktadır. Açıkça yazayım: Kim kazanacak, iktidar veya muhalefet ne yapacak, türü ifadelerle değil; imar neye göre olmalı, altyapı ve üstyapı nasıl planlanmalı, ülke ekonomisine uyumluluk ne şekilde sağlanmalı, kanunlar ne içerikte olmalı, gibi piramidin üstündeki meseleler önemlidir.
82 views

Emperyalizm

Bugünün anlayışı, küresel imkanlar içinde sahip olunan alanları artırmak ve güçlenmek, değer üretimi rekabetinde gerilerde kalmamak fikri üzerinedir. Ruslar gibi sürekli “kahrolsun emperyalizm” diyeceğinize, “ben hangi değeri üretebiliyorum, hangi büyük pazarda kaça satıyorum,” diye bakın isterim. Bugün ülkeler bazında ABD, İngiltere, Çin, Japonya, Güney Kore, birlik bazında Avrupa Birliği, küresel şirketler bazında sürekli sayısı artan ve yenilik üretenler, esasen bunlar değerleri zorluyorlar ve muhatap alınıyorlar. Daha fazla muhatap alınabilmek için yapılması gerekenler belli! Olan şu: Muhatap alınanların ve değer üreticilerinin daha fazla yayılması fikri!..
95 views

Doku Bozumu

Bu makale Ortadoğu'da kangren olan meseleleri stratejik düzlemde incelemektedir. Mevcut dokuyu bozan yapay düşünceler ile gerçekte olanlar arasındaki farkı bütün çıplaklığıyla dile getirmektedir. Halen bölgede savaş, çatışma, suç, terör, işgal, soykırım, gibi pek çok olumsuzluk yaşanmaktadır. Uluslararası sistem bu olup bitene çare bulamamaktadır. Suriye, Irak, Lübnan, Yemen, Libya, gibi ülkelerin halkları harap ve bitap düşmüş durumdadırlar.
122 views

Devlet-dışı Aktörler

Burada gayet karmaşık, iç içe geçen ve masum insanların istismarına dönük olayları ihtiva eden, bütün gayrimeşru faaliyetleri, politikaları, planları ve operasyonları, terörizmden tutunuz, vekalet savaşlarına, buradan iç savaşlara, gri bölge operasyonlarına, meşru görünse de esasen çıkara hizmet edenlere, meşru siyaset yapmak ve bunu geliştirmek varken, siyaset alanını anti-demokratik yöntemlerle daraltanlara kadar, birçok durumu kısaca da olsa açıklama imkânımız oldu. Meşruluk ile gayrimeşruluk arasındaki perdeyi görmek veya belirlemek çok çok önemlidir. Ben de sizler de hep birlikte bu dünyada birer aktörüz, tıpkı devletler, hükümetler, liderler, şirketler, gibi. Politika, insana has bir yetenek, işlev ve özelliktir. Meşruiyet dahilinde kalabilmek çok önemlidir. İnsanlar, istikrar, barış ve esenlik içinde yaşamayı, gelişmeyi, evlatlarını refah ve güven içinde yetiştirmeyi istemektedir.
88 views

ABD ile Yeni Bir Sayfa mı?

Geleceğe bakıyoruz, öyle değil mi? Mesela NATO’nun genişlemesi yönüyle İsveç’e onay verildi, bunun karşısında F-16 modernizasyonu gerçekleşecek. Hatta şimdiden aradaki başka tıkanıklıkların giderilmesi açısından olumlu açıklamalar yapılıyor, kamuoylarına bilgiler veriliyor, bunların bir anlamı olmalı.
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme