Yetkililerin beyanlarına ve konjonktürel gerekliliklere bakılırsa savunma ve strateji konularında sıkışan bir takvimin olduğunu işaret ediliyor. Piyasalar dahi bu sorun nasıl çözülecek diye soruyor. Beklentiler yüksek. Peki, olma ihtimali yüksek çözümü nasıl tarif edebiliriz? Burada konu ettiğimiz savunma sistemleri Patriot, F-35, S-400, SAMP-T’dir.
Patriot hakkında Haziran ayı sonunda Türk tarafı teklife cevap verecek. Esasında cevap verme konusu geniş düşünülerek açıklanabilir. S-400’ler olsa da olmasa da Patriot gereklidir. Bir kere NATO sistemidir. Mevcut bütün sistemlerle ve hatta F-35’lerle de entegredir. Olumlu cevap verilebilir mi, evet.
F-35 programı devam ediyor. ABD’de 4 uçağımız, pilotlar ve yer ekipleri var ve eğitimler sürüyor. Kasım gibi ilk 2 adet F-35’in Türkiye’ye uçmaları bekleniyor. Malatya’da üs hazırlandı, uçaklar için hazırlık tamam.
Bütün bunlarla ilişkili ana karar S-400 konusudur. S-400’lerin alımından geri adım atılmıyor. Burası açık ama kullanıp kullanmamak Türkiye’nin seçeceği bir konudur. Hazırlıklar da aksaksız tamamlanabilir. Nitekim personel eğitimi ve Türkiye’de teknik destek yapılarının inşası süreçleri planlandığı şekilde devam ediyor. S-400 sistemleri gelir ve konuşlandırılır. Varlığı caydırıcıdır, bu belli. Operatif kullanımı ise NATO tarafından denetim altında tutulabilir. ABD’ye bu güvence verilebilecek mi, karşı taraf bu çözüm yolunu kabul edecek mi, şimdi bunu göreceğiz.
Fransa ile SAMP-T görüşmeleri ve Avrupa savunma şemsiyesi ile bütünleşme konusu konuşuluyor. Bu olabilir ama diğerleri kadar acil çözüm bekleyen bir konu değil. Hatta Türkiye ile Avrupa’nın teknoloji işbirliği de Savunma Sanayii perspektifine dahil edilebilir. Ben bu konuyu orta vadeli görüyorum.
Yukarıdaki tarifin bugüne kadar yetkililerin ifade ettikleriyle çelişmeyeceği açıktır. Halen görüşler devam etmektedir. Aslında teknik olmaktan daha çok politik kararlarla alakalı beklentiler söz konusudur. Politik denklemin izahı ile bir çözüme gidilebilir.
