nato-zirvesi-oncesi
NATO Zirvesi Öncesi

NATO Zirvesi Öncesi

21 Kasım 2019
Okuyucu

2-4 Aralık 2019 tarihlerinde Londra’da önemli bir NATO zirvesi gerçekleşecek. Bu zirve vesilesiyle Atlantik İttifakı’nın liderleri ikili ve çoklu toplantılar gerçekleştirecekler. Bu kapsamda 3-4 Aralık’ta ikili (Trump, Erdoğan) ve dörtlü (Erdoğan, Merkel, Macron, Johnson) zirveleri gerçekleşecek. Her birinin profili farklı olacak. Bu zirveler bundan sonra ilgili ülkelerin atacakları adımlara da bir referans olacak görülüyor.

Avrupa ve ABD arasındaki güvenlik konulu tartışma sürüyor. Özellikle Trump işbaşına gelir gelmez Avrupa’nın ileri gelen ülkelerine NATO’ya daha fazla maddi katkıda bulunmaları gerektiğini işaret etmişti. Almanya ve Fransa buna tepki gösterdiler. Avrupa için düşünülen alternatif güvenlik örgütü PESCO yeniden görüşülmeye başlandı.

Aslında Almanya ve Fransa değişen dengeleri anlamak için bu tür güvenlik tartışmalarını gerekli görmekteydiler. Bir kere NATO’nun aksayan yönleri vardı. Macron daha geçenlerde NATO’nun beyin ölümünün gerçekleştirdiği ironisi ile son durumu anlatmaya çalışmıştı. Bunun ötesinde Avrupa’da ve küresel bakımdan güvenlik algısında değişiklikler olmuştu. Buna göre tehditler ve silahlanmalar bir daha gözden geçirilmeliydi.

Rusya güçlenmişti, silahlanıyordu, nükleer tehdidini artırıyordu. Doğu Avrupa’ya ve Baltık’a yeni intikaller yapıyordu. Ukrayna’ya uyguladığı baskı kalkmamıştı. Kuzey Buz Denizi (Arktik bölge) yeni bir küresel ulaşım aksı olarak ortaya çıkmıştı ve burada kontrol Rusların elindeydi. Rusya nükleer silah ve atma vasıtalarını yeniliyordu. Rusya’nın uzayda ve siber alanda önemli projeler, devredeydi.

İngiltere Brexit ile uğraşmaktaydı. Avrupa’nın güvenliği konusunda da ABD yanında yer alan bir İngiltere Almanya ve Fransa’nın yaklaşımının tersine düşünceler içindeydi. Bu bir yerde Rusya’ya karşı bölünmüşlük demek oluyordu.

Yeni tehditlerin başına küresel radikal terörizm oturmuştu. Esasında terörizm ve göç konusu Avrupa’nın en önemli rahatsızlıkları içindeydi. Buna karşı alınacak önlemler de başka türlü ittifakları ve konseptleri gerektirmekteydi.

Çin’in etkisi her alanda kendini göstermekteydi. Küresel tehdit ve silahlanma bakış açıları Pasifik’e kaymaya başlamıştı. Küresel ticaret ve siber savaş sürmekteydi. Çin’in, ticaretin yanı sıra bilim-teknoloji alanındaki çıkışı teknoloji savaşını da gündeme getirmişti. Bu değerlendirmelerle mevcut ittifakların ne olacağı denklemlerini geleceğin perspektifine doğru yerli yerine oturtmak güçleşiyordu. Zira belirsizlik ortamında popülist yaklaşımlar ve kaotik politikalar sürdürülüyordu.

Almanya halen 2. Dünya Savaşı antlaşmalarının baskısı altında kıvranıyorken, bu durumdan nasıl kurtulacağını da bir türlü bulamıyordu. Fransız politikaları ise tamamen popülistti. Ancak Avrupa’nın sıkıntıda olduğu belirgin bir konuydu. ABD ve Rusya bu durumu iyi biliyor ve Avrupa’yı etkiliyordu. Çin ise dengeleri kendine çevirecek derinden adımlar atmaktaydı.

Terör ve göç bağlamında, Doğu Akdeniz ve Ortadoğu denklemlerinin çözümünde ve küresel düzlemdeki çözümlerde Türkiye’nin jeopolitik avantajları belirginleşmişti. Aslında Avrupa bu gerçeği kabul etmekte iç politikasında tereddütlerle karşı karşıyaydı.

NATO’nun 5. maddesinin hangi şartta devreye gireceği ve terörle mücadele müttefiklerin sorumluluklarını nasıl yerine getirecekleri, yabancı savaşçılar konusunun ne şekilde hukuki bir şekle kavuşturulacağı, göçmen konularında neler yapılacağı, soruları bir kez daha fiilen Barış Pınarları süresi içinde tartışılmıştı.

Ayrıca ABD ve Türkiye arasında S-400 ve F-35 gibi canlı silahlanma konuları ele alınmak durumunda olmuştu.

Suriye süreci çok konuyu gündeme getirmiş görünüyordu. ABD ve Rusya burada karşı karşıya gelmiş güçlerdi. Bölgedeki tırmanma dikkat çekmekteydi.

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg bu süreçte belirgin sorunlu konularda (silahlanma, terör, göç, harekat planlarına konan blokajlar,) isabetli düşünüyordu, ancak ittifak içinde doğru adımların atılmasını bir türlü harekete geçiremiyordu. Brüksel Dışişleri Bakanları toplantısında Stoltenberg siberden sonra uzayı da harekat alanı kapsamına aldığını açıkladı.

Türkiye NATO zirvesi için çok önemli hazırlıklar yapıyor. Halen Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu Brüksel’de muhatapları ile ön çalışmaları yürütüyor. Öyle görünüyor ki Türkiye ittifaka burada bir ders vermenin hazırlığı içinde.

Mesele ne biliyoruz aslında, güven! İttifak güven kaybetmiş durumda ve bu nasıl onarılacak, birlikte göreceğiz.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

beyaz-saray-zirvesi
ÖNCEKİ YAZI

Beyaz Saray Zirvesi

nato-ile-yurumek
DİĞER YAZI

NATO ile Yürümek

Politika 'ın son yazıları

18 views

Rusya’nın Kharkiv Harekatı

Son günlerde Ukrayna-Rusya savaşında önemli bir gelişme var. Rusya için Kharkiv harekatı çok önemli bir koz olacak. Bu kez Rusya tarafı daha derli toplu harekat yapıyor, politikada daha akıllıca ifadeler seçiliyor. Zelensky ise endişeli görünüyor.
71 views

Politik Vizyona Göre Konumlanma Stratejisi

Ülkeler için sihirli kelimeler refah ve güvenlik, öyle değil mi? Peki 2030’lardan sonrasına bakın, dünyadaki gelişmeler ve Türkiye özelinde cevap arayın, vizyonumuz ve stratejimiz ne, refah ve güvenlik için neler düşünülmeli? Bu stratejik-vizyona esas olacak şekilde, politik anlayışımız, sosyo-politik ve sosyo-ekonomik etkileşimlerimiz ne durumda, neredeyiz, ne tarafa doğru gidiyoruz, riskler neler?
66 views

İsrail Gazze’de Ne Yapmak İstiyor? 

Hamas-İsrail çatışmasında 7 Ekim’den bu yana 212 gün geçti, Gazze konusunda ne noktadayız? Şurası net, 12 bini çocuk 35 bin Gazzeli öldürüldü, 1,5 milyon insan şu anda çok zor şartlarda yaşıyor, en son noktada Refah’a saldırı oldu olacak türü bir İsrail baskısı da sürüyor.
88 views

İkinci One Minute

Eğer dünya büyük bir krize doğru giriyorsa, Türkiye yaşadıklarının yaralarını büyük ölçüde sardı, geleceğe hazır gibi, ekonomik sorunlarla ilgilenmeyi bir yana koyuyorum, ama İsrail yeni ve kaotik dünya dönemine daha büyük bir sorunlarla gireceğe benziyor. Gazze konusu travmatik! Bu stratejik analizi, Türkiye merkezinde gerçekleşen olaylarla açıkladıktan sonra, 2024 itibariyle gelecekte bizi neler bekliyor, diye sorarak ele alıyorum.
77 views

Amerika’da Gazze Protestoları

Gazze'deki yaşanan zalimce olayların gerçekliği ve Batılı politikacıların ikiyüzlü uygulamaları bugün Amerika'da tartışılıyor ve protesto ediliyor. Yarın bu protestolar Avrupa'da da yaygınlaşabilir. Öyleyse diyebiliriz: Gazze sınırlarını aştı!
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme