Beka

Okuyucu

Beka gibi çok ciddi bir kavramı öyle çok basit görmeyelim! Hatta işi politika olanların bu gibi konularda hatalı konuşma yapma hakları asla olamaz. Nedir beka?

Baki kalmak deriz; sonsuza dek var olmak ve güçlü kalmayı sürdürmek, işte bu bekadır. Bu manada bir ülke için kullanıldığında konu stratejik ve güç parametreleriyle ilgilidir.

Beka, birbirinden ayrılmaz, güvenlik ve refah ikilisini stratejik planla sürdürmeyi ve gücü en üst seviyelerde tutmayı açıklar. Stratejik plan ve çaba sürekli gelişmeyi ve güçlenmeyi gerektirir. Bunun kapsamında vizyon, strateji, plan, hedef, icra, gözlem hepsi var.

Günlük yaşamda “bu da bir beka sorunu” deniyor, bazı yazarlarda ve medyada görüyorum. Beka ile bir mafya örgütüyle mücadeleyi bir tutan eksik akıllara bunu hatırlatmak isterim. Bekanın salt güvenlikçi bakış yönü öne çıkarılıyorsa bu eksiktir, çünkü beka refahtan asla ayrılmazdır.

Güvenlik; stratejik, operatif, taktik ölçekli olur, tıpkı ekonomideki gibidir. Eğer “bir ülkede hırsızlık en az seviyede olmalı derseniz” bu değişmez bir güvenlik kaidesidir, tıpkı “ülkeler ekonomik krizlere karşı doğru mali tedbirler alır” der gibi. Ama bunlar hemen her ülke için geçerli genel bilinen konulardır, her plancının veya uygulayıcının aklında da okullardaki derslerde de bu tip temel ilkeler vardır.

Başka yanlış ifadelere de rastlıyorum. “Şöyle yapılırsa bu ülke batmayacak,” gibi ifadeleri çok değerli bir konuyu işliyormuşçasına sarf eden politikacılar var, bu tam da aynı ölçüde yanlıştır. Bir kere bir politikacı nasıl olur da ülkesinin batabileceğini düşünür ki? Örneğin bir Alman’a, Fransız’a, Amerikalı’ya, İngiliz’e veya Yunan’a gidin, onlar asla ülkelerinin batabileceği fikrinden hareketle politikacılık yapmazlar, bunu politikalarında asla konu etmezler. Çünkü beka, stratejiyle ve milli güçle ilgili olan geleceğin ülküsüdür, tartışılmaz.

Bir terör eyleminden bahsediliyor, peşinden hemen beka deniyor. Bu olmaz. Beka böyle tedbire esas politikaların bütün gerekçesi değildir; elbette bir ülke tedbiri elden bırakmayacak, iki eylemle mi yıkılacak? Hatta gündeme geliyor, bir vekilci (proxy) örgüt ve partinin propagandasına mı bağlı ülkenin istikbali.

Halbuki beka günlük yaşamın güvenlikçi anlatımlarına indirgenemeyecek kadar ciddi bir konudur. Beka, günümüzde milli ve küresel güç unsurlarının hepsinde en iyiler seviyesinde olmak, rekabette iddialı olmak, mümkünse her alanda değilse bazı alanlarda hakim olmak ve bunu sürdürmekle ilgili stratejik bir kavramdır.

Bekayı araştırdığınızda, daha ziyade Batı menşeili bilgilerde, daha çok güvenlikle ve çevreyle ilgili açıklamaları görürsünüz. Bu daha çok İngilizce “survivability” sözcüğünden yararlanan fikirlerin ve endüstrilerin kendi ürünlerini vermelerinden kaynaklanır.

Elbette yer kürenin “sürdürülebilirlik” başlıklı açıklamasında en temel açıklamamız olan baki kalmak anlaşılmaktadır, dünyayı ve kaynakları korumak gerekir.

Elbette bir ülkenin bir savaşla, nükleer silahla, füzelerle tahrip olmaması için tedbirler alınmalıdır. Ancak silah endüstrilerinin “survivability onion” türü açıklamaları benim bahsettiğim bekanın alt basamaklarında kalır.

Ben burada beka ile ilgili olarak, bir ülkenin ve bir devletin stratejisine, iddiasına, amacına, hedefine ve milli güvenlik politikasına dönük çabalar bütününe cevap veren açıklamalarla ilgilenmekteyim.

Aslında bekayı konuşurken gözardı edilen bir nokta var, o da güç ile ilgilidir. Güçlü olmayı sürdürmek çok önemlidir. Tarihten derslerde biliyoruz, imparatorluklar belli dönemlerde çok güçlüyken, dünyaya hakimken, zaman içinde güçlerini yitirirler ve baki kalmakta zorlanırlar, belki tükenirler. Hatta tükenmiş medeniyetleri biliriz, bugün sadece arkeologların ilgilendiği…

Güçlü kalmayı sürdürmek bekanın anahtarıdır. O halde eğer konumuz bir ülke ise milli güç unsurlarını en üst ve verimli seviyede güçlü tutmak, başkalarının zenginliklerini ve güçlü taraflarını ortaklıklarla kullanabilmek ve sonunda toplam gücü dünyaya bir baskı, ama aynı zamanda liderlik unsuru olarak nüfuz ettirme başarısını gösterebilmek gerekir.

Beka, bugünkü şartlarda bir küresel veya uluslararası hiyerarşik sistemin içerisinde sürekli ve başarılı mücadele vermeyi gerektirir. Güçler arası dengelerden söz ederken, bir ülkenin hem gücünü muhafazası hem de dengeler değişirken kazanım elde edebilme hünerini gösterebilmesi gerekir. O halde siz yıkılmayacaksınız, satrançtaki gibi, başkaları yıkılabilir, siz kendi çıkarınıza olanlarla ilgileneceksiniz, ülkünüz hem bir medeniyet tarifi yapacak hem de bu yolda liderlik ederken iddianıza karşı çıkanların elemine edilmelerini sağlayacak, ancak ileri sürdüğünüz iddianız en fazla kabul edileni olacak, başka türlü baki kalmak zordur. Beka, bir hayali veya ideali gerekli görür, ama olmayacak hayallerle ilerlemenin söz konusu olmadığını da içinde barındıran bir tariftir.

Bekada keskin noktalar neler biliyor musunuz? Coğrafyanızla çok iyi kaynaşabildiniz mi? Çalışmalarınızla, ürettiğiniz değerlerinizle, bilginizle, geçiminizle, önerdiklerinizle, paylaştıklarınızla etrafınıza yararlı olabildiniz mi? Mükemmel olanla ilgileniyor musunuz? Bunu bir ülke ve kültürünüzle sürekli geliştirerek en önlerde olmayı başarabiliyor musunuz? Öyleyse korkmayın, ara sıra yıpransanız bile, üstünüze kitle imha silahları atılsa bile, baki kalmayı garantileyebilirsiniz.

NOT: Fikri mülkiyet hakları gereği bu bilgileri referans vererek kullanabilirsiniz.

Gürsel Tokmakoğlu

Bir cevap yazın

Your email address will not be published.

ÖNCEKİ YAZI

ABD Batıyor mu, Çıkıyor mu?

DİĞER YAZI

Şam Sevicilik

Politika 'ın son yazıları

Şam Sevicilik

Son günlerde Suriye ve Esad ile ilişkiler konusu gündemde yer alınca bu konuda yanlış anlaşılmaların olduğu

ABD Batıyor mu, Çıkıyor mu?

ABD yüzyılının geleceğini tartışacağız. Liberalizm, küreselleşme ve diğer gelişmeleri de içine alacak şekilde kapsamlı bir ABD