Bakü Beyannamesi

29 Temmuz 2021
Okuyucu

Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan Meclis Başkanları arasında Bakü Beyannamesi imzalandı. Bu gelişmenin özellikle savunma alanındaki anlamını açıklayalım. TC Meclis Başkanı, Mustafa Şentop, muhataplarıyla anlaşmayı imzalamış ve geniş açıklamalarda bulunmuştur.

Bakü Beyannamesi gayet kapsamlıdır, Siyasi, Savunma, Ulaştırma, Bölgesel Bağlantılılık, Ticaret, Enerji, Eğitim, Turizm, Bilgi ve İletişim Teknolojileri gibi başlıkları içerir.

Günümüzde bölgesel güvenlik ve istikrar için gösterilen çabalar öne çıktı ve Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan bu konuda çok önemli bir adımı birlikte attı. Görselde de ifade edildiği üzere, bu üç ülkenin kendi bölgelerinde çözülmesi gereken sorunlar, barış ve istikrara dayalı atılması gereken adımlar ve bir de İslamofobi gibi çabaya ihtiyacı olan genel bir sorun var.

Pakistan (nükleer silah sahibidir) bölgesinde Cammu Keşmir ve Afganistan (Taliban olayından dolayı) sorunları öne çıkıyor. Ayrıca terör konusu bölgede giderek tırmanan bir sorun sahasıdır. Hatta Afganistan’daki son duruma bakılırsa, bir iç savaş potansiyeli gözükmektedir. Bölgeden büyük bir göç dalgası tehlikesinden de söz edilmektedir. Afganistan ve Pakistan, Çin’in İpek Yolu üzerindedir, burası potansiyel küresel çıkar çatışması alanıdır.

Azerbaycan, Ermenilerin İşgali altındaki Dağlık Karabağ’ı geri aldı ve Ermenistan ile aralarında bir ateşkes hali var. Bu ateşkesin bir barış anlaşmasına dönüşmesi beklenmektedir. Ayrıca Hazar bölgesi (başka tanımlamayla Güney Kafkaslar, Trans-Kafkas Bölgesi) enerji koridorudur ve Çin’in İpek Yolu üzerindedir. Burası da barış ve istikrar içinde olmak durumundadır.

Türkiye bölgede barış ve istikrar adası, güven veren bölgesel bir güç konumundadır. Halen Doğu Akdeniz’de barış ve istikrar tesis edilememiş, bekleyen anlaşmalar vardır. En önemli konulardan birisi de Kıbrıs’ta kalıcı bir yeni statükonun kabulüdür. Bu bakımdan Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin tanınması gerekmektedir.

Türkiye, Azerbaycan ve Pakistan arasında askeri alanda ortak görev grubu oluşturulması, tatbikatlar ve eğitimler yapılması, savunma sanayii işbirliği projeleri üzerine daha fazla eğilinmesi ve istihbarat paylaşımı hususunda gerekli irade ortaya çıkmıştır. Bunlar halen yapılan işler idi bundan böyle daha güçlü projelerle sergilenecek konulardır. 

Hatta Türkiye’nin talip olduğu Afganistan’daki Kabil Hava Alanı görevi gerçekleşecek olursa, burada Türkiye’nin yanına Bakü Beyannamesi’ne dayanarak ortak bir görev gücü oluşturabilir ve bu ülkelerden askeri destek alınabilir.

Bakü Beyannamesi’nin hazırlığı ve mutabakatı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Bakü ve Şuşa’ya Haziran ayı ortasında gerçekleştirdiği resmi ziyarette yapılmıştı ve bu arada onaylanması süreci işletildi. Ayrıca Devlet Başkanları olarak Recep Tayip Erdoğan, İlham Aliyev ve İmran Han arasında tam bir mutabakat vardır, sürekli bu konuları görüşmüşlerdir, pekiştirmişlerdir ve bugün bu konu tamamlanmış haldedir.

Böylelikle Hazar, Doğu Akdeniz ve Güney Asya üçgeninde bir barış ve istikrar üçgeni oluşturulmuştur. Türkiye, doğusunda bir barış ve istikrar bölgesine sahip olmuştur. Yeni kurulacak mekanizmalarla uluslararası alanda fazlaca işbirliği imkanı yaratılacak bu Bakü Beyannamesi’nin başka ülkelerce de bir fırsat olarak görülmesi hususu ortaya çıkmıştır. Yukarıdaki harita Türkiye’nin inşa etmek istediği küresel önemi haiz güvenlik kuşağını göstermektedir. Orta Asya Türk devletlerinin ve İpek Yolu’nun konumu bu haritada daha iyi seçilebilmektedir.

NOT: Fikri mülkiyet hakları gereği bu bilgileri referans vererek kullanabilirsiniz.

Gürsel Tokmakoğlu

Politika 'ın son yazıları

16 views

Stratejik Algı Yönetimi

Strateji ile algı yönetimi bahislerini, canlı örnek olduğu nedenle, Ortadoğu, ABD ve İsrail ile açıklayacağım. Buradaki amacım yaşamda ve çıkarları elde etmede dilin ve yaratılan algının kullanılmasının ne kadar etkili olduğunu göstermektir. Evet, temel olarak bu bir iletişim konusu olsa da görüldüğü üzere, ülkelerin mücadeleleri ve savaşların nedeni dahi olabilmektedir.
60 views

Yapay ve Doğal

Size analitik bir yöntemle, halen Ortadoğu'daki onca yapaylığa ve yürütülen negatif amaçlı algıya rağmen, Türkiye'nin ne denli doğallık içinde ve istikrar amaçlı politika yürüttüğünü açıklayacağım. ABD ve Rusya gibi büyük güçlerin yanısıra, bölgede İran ve İsrail arasında yaşananları kavramsal boyutta irdeleyeceğim. Analizin her bir basamağında belirginleşen kuralları açıklayacağım.
104 views

İsrail, İran ve Gazze

Genel bir değerlendirme yapalım, çünkü İsrail, 7 Ekim saldırısından 6 ay geçti ve "bugün Gazze'de üçüncü aşamaya geçtik" dedi. Bu ne demektir, bölgede başka ne gibi gelişebilir olabilir, hepsini inceleyelim.
78 views

Modern Rekabet

Burada modern rekabetin küreselleşmesi öyküsünü kendi içindeki kavramlarını tartışarak, Rusya ve Çin örnekleri üzerinden otoriter yönetimlerin eleştirisini yaparak açıklayacağım. Kavramsal olarak "modern rekabet" anlayışını bu şekilde açıklama imkanı bulacağım. Sonlara doğru kapitalizmin yozlaşmasını açıklayacağım. Bu kısımda da Anglo-Sakson yapıyı ve Kıta Avrupa'sını işaret edeceğim. Burada anlaşılması gereken şu olacak: Demokrasi ve insanlığın gelişimi kimsenin insafına kalmamalı, rekabetin yapılma amacı değer üretmek esaslı olmalı.
73 views

Seçimler ve Beka

31 Mart Yerel Seçimleri gerçekleştirildi ve Türk demokrasisi kazandı diyoruz. Ben ise size bu seçimleri örnekleyerek bir "beka seçimi" ne demek oluyor, bunu açıklayacağım. Buradan hareketle yapılması gerekenleri de gözden geçirmiş olacağım.
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme