astana-sureci-kararliligi
Astana Süreci Kararlılığı

Astana Süreci Kararlılığı

15 Şubat 2019
Okuyucu

Suriye konusundan üç garantör ülke olan Rusya (Vladimir Putin), İran (Hasan Ruhani) ve Türkiye (Recep Tayip Erdoğan) tarafından, BM 2254 sayılı kararı veçhiyle, Cenevre’de süren çalışmalara destek vermek amacıyla başlatılan Astana Süreci gereği, Soçi’de 14 Şubat 2019 tarihinde, bir zirve gerçekleştirilmiştir. Burada önemli kararlar alınmıştır. Bunlardan en önemlisi Suriye için sürdürülen Astana çerçevesindeki sürecin kararlılıkla devam ettirileceği hususudur. Bir sonraki zirve İstanbul’da devam edecektir. Nereye kadar? Toprak bütünlüğüne sahip bir Suriye devletinin halkı tarafından tekrar kurulmasına kadar. Ya sonra?

Soçi zirvesinde üç liderin ifadeleri çeşitli platformlarda işlendi. Ortadaki meseleye karşılık belli olan çözüm yolundaki çalışmaların sürdürülmesi hususu ayrıntısıyla tartışıldı. İstenen noktalara ulaşabilmek için belli bir sürecin geçmesi gerekiyor. Şimdi bu zaman yönetimi hakkında çalışmalar sürdürülüyor. Sürdürülen neler var?

1) Almanya ve Fransa, Astana sürecine katkı sağlayan olmak isterken, İstanbul’da Rusya ve Türkiye ile Dörtlü Zirve ile taahhütlerini ifade etmişken, 23 Ocak’ta Moskova’da Putin ve Erdoğan’ın yaptıkları zirvede öğrendiğimiz gibi birden çark etti. Verdikleri söze geri dönmeleri bekleniyor. Soçi’de bu Avrupalı ülkeler için belli bir zamana ihtiyaç olduğu anlaşıldı.

2) ABD Başkanı Donald Trump Suriye’den çekileceğini bildirdi. Üç ülkeden kaygılar var. Her ne kadar Suriye’den çekilme olacaksa da Nisan veya Mayıs aylarında durum biraz daha belirginleşecek görülüyor. Söylendiği üzere durum yine de meçhul! Öyleyse durum şöyle; zamana ihtiyaç var. İyi de ne yapılacak? Bu üç ülke Soçi’de Fırat’ın Doğusu diye tarif edilen yerde Güvenli Bölge konusunu masaya yatırıp görüştüler. Belli ki Güvenli Bölge çalışmasının bir yandan da Astana süreci ile ilişkilendirilerek belirginleştirileceği anlaşılmıştır. Yani NATO devrede olsa da Rusya ve arka planda İran da sürece bir şekilde etki edeceklerdir. Zira garantörlük bunu gerektirmektedir.

3) Üç ülke tarafından Suriye Anayasa Komisyonu üzerine bir mutabakatın sağlandığını anlıyoruz. Meşru Suriye hükümetinin otoritesinde çalışmalar sürdürülecek. Teröristler temizlenecek. İdlib ve Münbiç üzerinde çalışılmaya devam edilecek. Sonra bu modelle diğer alanlara da huzur götürülecek. Bütün bunlar için zaman gerekiyor.

4) Mültecilerin yerlerine geri gelmeleri için uygun planlamanın yapılması hususunda da zaman geçmesi gerekiyor. Kararlılık var ama belli ülkelerin (Bu üç ülkenin yanı sıra, Avrupa, Amerika, Arap Birliği Ülkeleri başta olacak,) aktif katkı yapması gerekiyor. Söylenene göre başlangıçta 1,5 milyon Suriyelinin evine dönmesi planı planlanmış gibi. Sonra diğerleri için de çözüm bulunacak.

Bu dört konuda zaman gerekiyor, liderlik ve kararlılık şart ve sonra elbette para da gerekecek. Bahar aylarında diplomasi ve askeri çabalar kadar paraya da ihtiyaç olacak, belki bu konu daha da konuşulur olacak.

Soçi’de Ruhani çok endişeliydi, bunu görmeden geçmemek gerekiyor. Özellikle ABD ve İsrail bağlamında etraflıca işledi. Bu iki ülkenin doğrudan hedefi olan İran rejiminin Rusya ve Türkiye yanında durarak Suriye’de garantör ülke sıfatıyla kalıcı bir çözüm bulmanın müşkülatını her bakımdan hissettirdi.

Türkiye açısından çok taraflı bir çalışma alanı söz konusudur. NATO, ABD, Astana Ülkeleri, BM, Avrupa… Neredeyse odak noktasında Suriye var ama Türkiye taraflar arasında gereken köprüleri kurmaz ise süreci kolaylaştırmak da mümkün olmayacak. Öyleyse Türkiye’nin sahada terörle mücadelede vazifesi sürerken, masadaki sağlam yerini tutma ve söz sahibi olma etkinliği de sürüyor.

Her şartta en kazançlı ülke Rusya’dır. En azından kaybı yoktur. Suriye’de barış olduktan sonra buradaki üslerini bulundurmaya devam ederse başka ne istesin? Bir diğer kazançlı ülke ise İsrail’dir. Golan Tepeleri ve Lübnan konusunda nüfuzunu genişletmekle ilgilenmektedir.

Diyelim Cenevre’de Anayasa Komisyonu çalışması başladı. Toprak bütünlüğü de tamam. Ya sonra? İşler burada bitmiyor ki!.. İşte bu üç ülke önce zemini sağlam tutmak istiyor. Zemin sağlam olsun ki üstüne yapılacaklar kalıcı olsun. Bu nedenle liderler emin adımlarla ilerlediklerinin farkındalar.

Putin dikkat çekti: Suriye’de barış olduktan sonra bir Arap Birliği ülkesi olarak bu ülke eski yerini alacak. Erdoğan da vurguladı: Arap Birliği buyurun bakalım!.. Anlaşılan bu konu, maddi sorumluluk bakımından şimdi Araplarla ilgilidir.

ABD tarafı kendi emellerini gerçekleştirmek adına burada belli miktarda para harcamış gözükmektedir. Türkiye’nin harcadığı belli; terörle savaş, mülteciler, sınır güvenliği… Her şey bir yana, Suriyelilerin barış içinde yaşamalarını sağlamak için elbette paranın hesabı yapılmamalıdır, bu insani bir konudur. Dolayısıyla şimdiden BM şemsiyesiyle gerekli sorumlulukların paylaştırılması şarttır.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

infin-bozulmasi-pandoranin-kutusu-acildi
ÖNCEKİ YAZI

INF’in Bozulması: Pandora’nın Kutusu Açıldı

kuresel-guvenlik-acmazi
DİĞER YAZI

Küresel Güvenlik Açmazı

Politika 'ın son yazıları

39 views

Yerelde Yapısalcılık

Bir olaya bakış yöntemimde felsefe ve tarih olmaz ise ben bunu oldukça eksik görürüm. Hemen herkesin siyaset, seçim, belediye, vs. konuştuğu noktada ben, bu işte temel felsefe ve asıl stratejik açıklama nerede diye arıyorum. Dolayısıyla felsefi yaklaşım ve stratejik bakış tarzı siyaset üstüdür. Benim açıklamalarım bu noktada değerlidir; mevcut yapılanlar gibi değil, başka türlü tartışmaları kapsamaktadır. Açıkça yazayım: Kim kazanacak, iktidar veya muhalefet ne yapacak, türü ifadelerle değil; imar neye göre olmalı, altyapı ve üstyapı nasıl planlanmalı, ülke ekonomisine uyumluluk ne şekilde sağlanmalı, kanunlar ne içerikte olmalı, gibi piramidin üstündeki meseleler önemlidir.
82 views

Emperyalizm

Bugünün anlayışı, küresel imkanlar içinde sahip olunan alanları artırmak ve güçlenmek, değer üretimi rekabetinde gerilerde kalmamak fikri üzerinedir. Ruslar gibi sürekli “kahrolsun emperyalizm” diyeceğinize, “ben hangi değeri üretebiliyorum, hangi büyük pazarda kaça satıyorum,” diye bakın isterim. Bugün ülkeler bazında ABD, İngiltere, Çin, Japonya, Güney Kore, birlik bazında Avrupa Birliği, küresel şirketler bazında sürekli sayısı artan ve yenilik üretenler, esasen bunlar değerleri zorluyorlar ve muhatap alınıyorlar. Daha fazla muhatap alınabilmek için yapılması gerekenler belli! Olan şu: Muhatap alınanların ve değer üreticilerinin daha fazla yayılması fikri!..
95 views

Doku Bozumu

Bu makale Ortadoğu'da kangren olan meseleleri stratejik düzlemde incelemektedir. Mevcut dokuyu bozan yapay düşünceler ile gerçekte olanlar arasındaki farkı bütün çıplaklığıyla dile getirmektedir. Halen bölgede savaş, çatışma, suç, terör, işgal, soykırım, gibi pek çok olumsuzluk yaşanmaktadır. Uluslararası sistem bu olup bitene çare bulamamaktadır. Suriye, Irak, Lübnan, Yemen, Libya, gibi ülkelerin halkları harap ve bitap düşmüş durumdadırlar.
122 views

Devlet-dışı Aktörler

Burada gayet karmaşık, iç içe geçen ve masum insanların istismarına dönük olayları ihtiva eden, bütün gayrimeşru faaliyetleri, politikaları, planları ve operasyonları, terörizmden tutunuz, vekalet savaşlarına, buradan iç savaşlara, gri bölge operasyonlarına, meşru görünse de esasen çıkara hizmet edenlere, meşru siyaset yapmak ve bunu geliştirmek varken, siyaset alanını anti-demokratik yöntemlerle daraltanlara kadar, birçok durumu kısaca da olsa açıklama imkânımız oldu. Meşruluk ile gayrimeşruluk arasındaki perdeyi görmek veya belirlemek çok çok önemlidir. Ben de sizler de hep birlikte bu dünyada birer aktörüz, tıpkı devletler, hükümetler, liderler, şirketler, gibi. Politika, insana has bir yetenek, işlev ve özelliktir. Meşruiyet dahilinde kalabilmek çok önemlidir. İnsanlar, istikrar, barış ve esenlik içinde yaşamayı, gelişmeyi, evlatlarını refah ve güven içinde yetiştirmeyi istemektedir.
88 views

ABD ile Yeni Bir Sayfa mı?

Geleceğe bakıyoruz, öyle değil mi? Mesela NATO’nun genişlemesi yönüyle İsveç’e onay verildi, bunun karşısında F-16 modernizasyonu gerçekleşecek. Hatta şimdiden aradaki başka tıkanıklıkların giderilmesi açısından olumlu açıklamalar yapılıyor, kamuoylarına bilgiler veriliyor, bunların bir anlamı olmalı.
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme