suriyelileri-bekleyen-insaf
Suriyelileri Bekleyen İnsaf

Suriyelileri Bekleyen İnsaf

24 Şubat 2020
Okuyucu

Bugün Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’dan Resmi açıklama geldi, Türkiye ile İdlib konusunu görüşmeye devam edeceklermiş! Görüşelim görüşmesine de Esad’ı mı görüşeceğiz, Suriye halkını mı? Türkiye kendisi için bir şey istemiyor, isteği Suriyelilerle alakalı. Oysa Rusya başka bir ülkenin rejimi Türkiye ile konuşmakla ilgileniyor, Suriye halkına insafsızlık ediyor. Bugün yine İdlib bölgesinde 18 sivil yerleşim yerine havadan hedef gözetmeksizin bombaladı. Lahey Adalet Divanı gözlemcileri bu insafsızlığı biryerlere kaydetmeli.

Güç mücadelesi içinde olan tarafların yapması gerekenler veya yaptıkları nedir diye bakarsak, görünür veya görünmez taraflarla etkili noktalara baskı uygulanması hadisesini görürüz. Biz buna sahada ve masada olma dedik, Ruslar Gerasimov Doktrini, Amerikalılar ise Gri Bölge Savaşı dediler. Hepsi aynı yere çıkıyor, farkı birinin diğerine göre doğal veya belirginleşmiş unsurları var, onları kullanıyor. Örneğin ABD son dönemde CAATSA diye kısaltılan ekonomik yaptırım paketlerini de hedefini elde edebilmek için kullanabiliyor.

Suriye İdlib’de neler oluyor, neden gündemin başlarında yer alıyor? İdlib’de güç mücadelesi bir hayli ileri düzeyde gerçekleşiyor, baskılar artış gösterdi, sonlara gelindiğinden hemen her aktör son kozlarını ileri sürmeye başladı, planını revize edenler ise yeni unsurlarıyla tekrar konuya yaklaştı, etkenler bir hayli fazla, kritik ve hayati konuların aciliyeti görünürlüğü fazla. İşte böyle ortamlarda kırılmalar, kopmalar, ezilenler, zarar görenler olur. Doğal olan budur ama böyle olacağı önceden bilinmesi gerektiğinden gerekli önleler de zamanında alınmalıdır. Önlemler alınmıyorsa bazı unsurlar sarfı nazar edilmiş demektir. Sarfı nazar edilen insanlık ise işte bu kabul edilemez bir konudur.

İdlib’de süreç neredeyse sonlarına yaklaştık. Bunu neden söylüyorum, asıl aktörler birbirlerine daha da yaklaştılar. Doğu Akdeniz, Ortadoğu ve Suriye özelinde asıl stratejik aktörler ABD ve Rusya’dır. Buna en yakın iki aktör ise esasen sınır komşuluğu dolayısıyla Türkiye ve İsrail’dir. Türkiye öne çıktı ama neden? Sınır uzun, bu sınırda diğer aktörlerin birtakım projeleri ve hedefleri, özelde ise sığınmacılar ve terör var.

ABD ve Rusya bir güç mücadelesini sahnelenmekte, Ortadoğu’nun siyaset biçimi bilindiği gibi olması gerekenin dışında seyrediyor, İsrail devrede, enerji piyasaları üzerine çıkar hesabı yapanlar çok aktifler, Doğu Akdeniz bakir ve düzenleme bekliyor gibi belli konjonktürel meselelerle Suriye, İdlib’de altında ezilenler maalesef masum insanlar oluyor.

Türkiye, Suriye coğrafyasında bir ara fiilen Rusya ve Amerika ile sınır komşusu oldu. Şimdi denge Rusya’ya geçince Suriye’de yeni evreye girildi. Batı kümesi sonunda esas meselenin Esad olduğunu kabul edip bunun üzerine politika geliştirmeye başladı. Türkiye de bunu söylemekteydi. Rusya bu durumu hesap etti ancak yapabilecekleri sınırlıydı ve bu sınırlılıkla sertlik gösteren taraf oldu. Olan yine Suriyelilere olmakta! 

Tarafların istediklerine bakalım:

  • Türkiye sığınmacılar, terör, sınır güvenliği meseleleri ile tavrı net ve buna dayalı olarak Suriye’de barış ve istikrarın derhal tesis edilmesini istiyor. İdlib’i Esad’a terk etmemek, dolayısıyla ilave göçü engellemek istiyor ve Soçi Mutabakatı şartlarına uyulmasını sağlamak adına Rusya ile temaslarını sürdürüyor. Avrupa’nın ve diğer uluslararası tarafların ve kurumların barışa ve istikrara katkısını bekliyor.
  • ABD Suriye’de Al Tanaf’a çekildi, YPG ile işbirliği devam ediyor, Devrim Muhafızları Kudüs Birliği Komutanı (ve kurucularındandır,) Kasım Süleymani’yi öldürerek İran’ın bölgedeki Vekalet Savaşı kabiliyetini kısıtladı; esasen sahayı Rusya’ya bırakmamak istiyor.
  • İsrail Şam bölgesinde hemen her gün taarruzlar gerçekleştiriyor (23 Şubat gecesi Şam’da İslami Cihat’a saldırdı). Kendine göre fırsatları değerlendiriyor, ama örneğin gidip Esad’a yönelmiyor. Buradaki krizin sürmesi onun her bakımdan işine geliyor. Müslüman ülkelerdeki her türlü istikrarsızlık onun emellerine hizmet ediyor. Şimdiki asıl hedefi Filistin’i yutmak (planını açıkladı bile).
  • Rusya sırtını Esad’a dayadı ve çözümü onunla görüyor. Rejim ve Ruslar Suriyeli muhalifleri terörist ilan ettiler. Aslında bu bakış açısı Rusya’yı sıkışmış bir hale sokuyor. Bölgede İran’ı saymazsak bir kapısı var çalacak, o da Türkiye.
  • Avrupa İdlib konusuna bir planla gelsin, zira Rusya ile sorunu çok, işler karışmasın, doğru bir noktaya odaklanma sağlansın.
  • En önemlisi Suriyeliler, üşüyorlar, ölüyorlar… Ama onların kendi başlarına evlerine gidecek ve barış tesis edecek güçleri kalmadı artık. Yardım bekliyorlar: Biraz da insaf!

Dörtlü zirvenin 5 Mart’ta yapılacağı nerdeyse kesinleşti. Buna bir ilaçmışçasına bakmayalım. Türk-Rus görüşmesi de zaman kaybı olmaya başladı. Evvela Rusya Esad’dan vazgeçmeli. Avrupa plan yapmalı, Birleşmiş Milletler’de görüşülecek türden, Balkanlardaki Dayton Planı gibi.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

idlib-diplomasi-trafigi
ÖNCEKİ YAZI

İdlib Diplomasi Trafiği

senin-benim-teroristim-kervani
DİĞER YAZI

Senin-Benim Teröristim Kervanı

Politika 'ın son yazıları

39 views

Yerelde Yapısalcılık

Bir olaya bakış yöntemimde felsefe ve tarih olmaz ise ben bunu oldukça eksik görürüm. Hemen herkesin siyaset, seçim, belediye, vs. konuştuğu noktada ben, bu işte temel felsefe ve asıl stratejik açıklama nerede diye arıyorum. Dolayısıyla felsefi yaklaşım ve stratejik bakış tarzı siyaset üstüdür. Benim açıklamalarım bu noktada değerlidir; mevcut yapılanlar gibi değil, başka türlü tartışmaları kapsamaktadır. Açıkça yazayım: Kim kazanacak, iktidar veya muhalefet ne yapacak, türü ifadelerle değil; imar neye göre olmalı, altyapı ve üstyapı nasıl planlanmalı, ülke ekonomisine uyumluluk ne şekilde sağlanmalı, kanunlar ne içerikte olmalı, gibi piramidin üstündeki meseleler önemlidir.
82 views

Emperyalizm

Bugünün anlayışı, küresel imkanlar içinde sahip olunan alanları artırmak ve güçlenmek, değer üretimi rekabetinde gerilerde kalmamak fikri üzerinedir. Ruslar gibi sürekli “kahrolsun emperyalizm” diyeceğinize, “ben hangi değeri üretebiliyorum, hangi büyük pazarda kaça satıyorum,” diye bakın isterim. Bugün ülkeler bazında ABD, İngiltere, Çin, Japonya, Güney Kore, birlik bazında Avrupa Birliği, küresel şirketler bazında sürekli sayısı artan ve yenilik üretenler, esasen bunlar değerleri zorluyorlar ve muhatap alınıyorlar. Daha fazla muhatap alınabilmek için yapılması gerekenler belli! Olan şu: Muhatap alınanların ve değer üreticilerinin daha fazla yayılması fikri!..
95 views

Doku Bozumu

Bu makale Ortadoğu'da kangren olan meseleleri stratejik düzlemde incelemektedir. Mevcut dokuyu bozan yapay düşünceler ile gerçekte olanlar arasındaki farkı bütün çıplaklığıyla dile getirmektedir. Halen bölgede savaş, çatışma, suç, terör, işgal, soykırım, gibi pek çok olumsuzluk yaşanmaktadır. Uluslararası sistem bu olup bitene çare bulamamaktadır. Suriye, Irak, Lübnan, Yemen, Libya, gibi ülkelerin halkları harap ve bitap düşmüş durumdadırlar.
122 views

Devlet-dışı Aktörler

Burada gayet karmaşık, iç içe geçen ve masum insanların istismarına dönük olayları ihtiva eden, bütün gayrimeşru faaliyetleri, politikaları, planları ve operasyonları, terörizmden tutunuz, vekalet savaşlarına, buradan iç savaşlara, gri bölge operasyonlarına, meşru görünse de esasen çıkara hizmet edenlere, meşru siyaset yapmak ve bunu geliştirmek varken, siyaset alanını anti-demokratik yöntemlerle daraltanlara kadar, birçok durumu kısaca da olsa açıklama imkânımız oldu. Meşruluk ile gayrimeşruluk arasındaki perdeyi görmek veya belirlemek çok çok önemlidir. Ben de sizler de hep birlikte bu dünyada birer aktörüz, tıpkı devletler, hükümetler, liderler, şirketler, gibi. Politika, insana has bir yetenek, işlev ve özelliktir. Meşruiyet dahilinde kalabilmek çok önemlidir. İnsanlar, istikrar, barış ve esenlik içinde yaşamayı, gelişmeyi, evlatlarını refah ve güven içinde yetiştirmeyi istemektedir.
88 views

ABD ile Yeni Bir Sayfa mı?

Geleceğe bakıyoruz, öyle değil mi? Mesela NATO’nun genişlemesi yönüyle İsveç’e onay verildi, bunun karşısında F-16 modernizasyonu gerçekleşecek. Hatta şimdiden aradaki başka tıkanıklıkların giderilmesi açısından olumlu açıklamalar yapılıyor, kamuoylarına bilgiler veriliyor, bunların bir anlamı olmalı.
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme