somurgeciligin-sonu-mu
Sömürgeciliğin Sonu mu?

Sömürgeciliğin Sonu mu?

14 Ekim 2015
Okuyucu

Ekonomi 2015 Nobel ödülünü Princeton Üniversitesi Woodrow Wilson Okulu Ekonomi ve Uluslararası İlişkiler Profesörü Angus Deaton aldı. “Büyük Kaçış: Sağlık, Refah ve Eşitsizliğin Kökenleri” yazarıdır.

Dünyada fakirliğin ortadan kaldırılabilmesi için Deaton şu öğüdü yapıyor: “Yapabileceğimiz tek şey zorlu-yoksul ülkelerin yoksul olma hallerini durdurmak kendi hükümetlerini kışkırtmaktır. Bu sebeple onları hazırcılığa alıştıran yardımların azaltılması bir çaredir. Zengin ülkelerle ticaret yapabilmeleri ve sübvansiyon politikalarını geliştirebilmeleri için teknik danışmanlık yapılmalıdır. Silah ticaretini sınırlanmalıdır. Hastalıklar için daha iyi ilaçlar geliştirilmelidir. Zayıf hükümetleri daha da zayıflatarak fakirlere yardım etmelerini bekleyemeyiz.

Bu tür politikalar doğrudan yardım yapılması gereken kontrolü güç ülkelerde, belki ülke bile denemeyecek haldeki bölgelerde, örneğin Afrika’daki eski sömürgelerde nasıl uygulanabilir? Deaton bu gibi bölgelere yapılması gereken insani yardımları kastetmiyor. Hani o vaktiyle ABD’nin Türkiye’ye, “Sen uçak üretme, ben sana hazır veririm, sen traktör üret, toprağını sür,” dediği türden bir önerisi yoktur. Çözümü şöyle örneklenebilir: “Sen halkını ezme, kavga etme, ellerine silah da verme, ben sana kalkınmak için neyi nereden bulabileceğini öğreteceğim, sen idareni güçlendir, yönetmeyi öğren…”

Sanırım buradan sömürgeciliğin son bulması gerektiğini çıkarmamız gerekiyor. Çünkü sömürü düzeni insanın insanla ilişkisini istismar eden bir anlayışı pekiştirerek geliştirilmiş bir sistemdir. Sömürüde belli bir düzenin devamını korumak pahasına başkalarının haklarını hiçe saymak vardır. İnsanlık dramı vardır. Hatta terör, korkutma ve cehalete zorlama vardır.

Sanırım buradan kucaklayan, sahiplenen, fakir de olsa karşısındakini adam yerine koyan ve bütünüyle kapsayıcı bir düzenin kesin kes küresel modele işleneceği sonucunu çıkarmak mümkün olabilecektir. Sömürgeciliği yaratan Avrupa’nın kendisi yine sömürgeciliği kaldırmaya karar vermiş görünüyor. Hayırlısı!.. Önemli olan doğru anlayışın başka yolu olmayacak şekilde belirginleştirilmesi ve akıllara yerleştirilmesidir.

Elbette öncelik yaralara merhem sürmektir. Bunlar acil konulardır. Bütün insanlık, zengin devletler ve uluslararası teşkiller sorumluluklarının idrakı ile hareket etmelidir.

Deaton’un düşündüğü şekilde idari türden ülkelerin ve idarelerin bir sırası yapılacak olur ise, Hindistan gibi nispeten daha az sorunlu yerler öncelikle ıslah edilmelidir. Bunların kolay yolla iyileşmesinin getirisiyle diğer zorlu-yoksul idarelerin ıslahı için daha fazla yakınlık yaratılmış olacaktır.

Deaton’u anlayacak bir diğer kesim de küresel güçler ve bunları yönlendiren politikacılardır. Zamanla bu da olur…

Ekonomi 'ın son yazıları

521 views

Küresel Kapitalizmin Vizyonu İçinde

Keşifler, sanayi devrimleri, Aydınlanma, Rönesans ve Reform Hareketleri, Fransız İhtilali, ulus devletler ve derken hızla bugünlere gelen insanın serüvenine çok farklı yaklaşımlarda bulunanlar var. Bugünden Sömürgeciliği, Emperyalizmi ve Orta Çağı yeniden hatırlatan yazarlar var. Her şey bir yana, her yaşanan gün, hatta saniye, 8 milyarlık dünya için çok değerli!
545 views

Kapitalizmin Kritiği

Güncel konulara ve kavramlara bakarak, kapitalizm gerçeğini, yaşananları, ülkelerin, politikacıların ve entelektüelin durumunu irdeleyelim. Gerçekleri, yanılmaları ve kritikleri gözden geçirelim.
625 views

BRICS Hakkında

Güney Afrika'da 22-24 Ağustos tarihlerinde BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika) liderler zirvesi 15nci toplantısı gerçekleşiyor. Şimdi önemli soru ortak para birimi olacak mı? Bunu göreceğiz. Ancak böyle bir karar olsa nasıl mümkün olabilir, tarifini yapalım.
1.4K views

ABD’nin Jeo-politikası ve Küresel Ekonomideki Baskısı

Küresel ekonomik şartların aşırı derecede değişiklik göstermesinin mantıklı bir açıklaması olmalıdır. Rastgele gelişmelerin yaşanması şeklinde açıklamalar ve büyük ekonomilerin bunun üzerine politika üretmeleri pek kabul edilebilir değildir. 2008’de başlayan olumsuz dalga Covid-19'dan sonra, bugün Ukrayna’daki savaşın getirdiği olumsuz ekonomik şartları da geçti, gelişmeler salt politika deyip bakılamaz noktada, bugün Ukrayna'da bir savaş oluyorken, Hint-Pasifik’te hemen her an bir provokasyon ile şartlar gerginleştirilmektedir. Normal ekonomi yaklaşımlarıyla "normal, birbirini tetikliyor," şeklinde açıklanabilecek olumsuz ekonomik gelişmelerle, özellikle ABD kaynaklı jeopolitik ve jeostratejik girişimlerle, daha da derin sorunlar olmaya dönüştürülmektedir.
1.1K views

Global Inflation and Geopolitical Situation

Today we focused on the Ukraine issue. On the other hand, we have a big global problem, related to the economy. We do not talk about the relevance of these negative economic developments to the sanctions imposed on Russia, because the world wants this war to end. So who is making sacrifices or will make more, how will the atmosphere of Post-Ukraine develop?
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme