erdogan-ve-putinden-suriye-hamlesi
Erdoğan ve Putin'den Suriye Hamlesi

Erdoğan ve Putin’den Suriye Hamlesi

27 Ağustos 2019
Okuyucu

Bugün (27 Ağustos) Moskova’da Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Putin ani gelişmeler üzerine günübirlik bir zirve gerçekleştirdiler. Bu zirvede birçok konu ele alındı. Ama burada Suriye ve İdlib özelindeki konuya değinmek istiyorum. Bundan sonra olacaklar neler, birlikte bakalım.

Önce şunu aklımızda tutalım; olacaklar güç mücadelesiyle, saha gerçekleri ve dinamikleriyle ve doğru hamlelerle belirleniyor.

Rus hamleleri şu meşhur satranç benzetmesiyle şöyle oluyor: Ruslar muhataplarıyla henüz anlaşma yaparken bir sonraki açılımlarını kenara not ederler. Durumu sahada çok iyi gözlerler. Analizleri içinde kullanabileceklerini de not ederler. Sonra hamle sırası gelir, bu atılacak hamle bir sonraki yararlı hamlenin yapılmasına imkân vermelidir ki kazançlı çıkılabilsin.

Örneğin İdlib’de Rusya hangi hamleyi yaptı? Açık nokta radikal terör saldırıları varken Astana sürecinin başarıya ulaşamayacağıydı. Bu yönde sahada kuvvet kullandı, Suriye rejim güçlerine de kullandırdı, üstüne bir sonraki görüşmenin yönlendirmesini belirledi.

Suriye ve Rusya için amaç şöyle; öncelikle Şam’dan Türk sınırına kadar verimli Batı Suriye hattı kontrol edilmeli, sonra Suriye’nin toprak bütünlüğü tesis edilmeli ve Esad her şartta meşruiyet adına ayakta tutulmalı, rejime destek verilmeli. Bu nedenle Dara, Doğu Guta, Hama derken son nokta İdlib oldu.

Eğer Rusya ile bir konuşma yapılıyor ise o ne yapıp yapıp sizi satrançtaki gibi yukarıda işaret edilen plana çekecektir ve istediği hamleleri yapmanızı sağlayacaktır.

Şimdi olan bu mu? Evet. Türkiye’nin çıkarlarına ters mi? Hayır.

Konumuz Suriye’dir. Şimdi gelelim bugünkü Moskova (Jukovski) Anlaşmasına. Neden anlaşma? Liderler “anlaştık” dediler de ondan. Hangi konuda anlaştılar dersiniz? Ekonomi, savunma sanayii, enerji, kültür, vs. konular da eklenirse zaten iki ülkenin arasında belirlediği anlaşma ilkeleri şunlar: Dostluk, saygı ve çıkar. Evet, yanlış duymadınız, dış politika çıkar üzerine inşa edilir.

Suriye konusunda siz ne anladınız? Ben ne anladığımı daha sabah Cumhurbaşkanı Erdoğan Moskova’ya gitmeden yazmıştım. Erdoğan’ın Moskova Ziyareti başlıklı yazıma bakabilirsiniz. Liderler toplantılarını ve kamuoyunu bilgilendirmelerini de yaptılar, sonuçta benim düşüncem değişmedi. Ama şunu açıklayarak ifade etmeliyim, sabahki yazımdaki nihai konu olan “Suriye’de ABD’nin sıkıştırılması” konusu için geliştirilen asıl plan 16 Eylül’de Türkiye’de gerçekleştirilecek Astana çerçevesindeki üçlü zirveden sonra belirginleşecek ve ilan edilecek. Çünkü Birleşmiş Milletler (BM) çerçevesinde “işe yarar” bu Astana Ruhu konusunun gereği adımlar atılmaktadır. Zira bugünkü liderlerin açıklamaları Üçlü Zirve’den önceki zeminin hazırlanması idi. Duruma böyle bakmamız gerekiyor.

Ben size liderlerin söylediklerini referans gösterip tekrarlar yaparak değil de doğrudan listeleyeyim:

  • Üçlü zirve öncesinde İdlib’de Rusya, Türkiye ile birlikte, Türk Gözlem Noktaları zarar görmeyecek. Hatta Rusya 9 numaralı gözlem noktasının yanına bir birlik yerleştirip garantörlüğünü gösterecek. Ayrıca Türkiye istediğinde rahatlıkla M-5 karayolunu kullanabilecek. Rejim güçleri buna engel olmayacak. Ama bu garanti Rusya ve Suriye Ordusu’nun radikal muhalif terör unsurlarına başlattığı operasyona engel değildir. Sivilleri de korumak ve Türkiye’ye sürmemek şartıyla Rusya ve Suriye rejimi terörler mücadelesini kuzeye doğru geliştirecek ve Şam-Türkiye hattını, yani Batı Suriye’yi radikal terör odaklarından temizleyecekler. Türkiye’nin destek verdiği ılımlı muhalifler ise kontrollü olacak, Esad rejimi bunlara yönelmeyecek. Bu konuda da Türkiye garantör olacak. Bu çerçevedeki bir konuya Türkiye’ye Rus tarafı şu güvenceyi verdi: Size zarar gelir ise 1998 Adana Mutabakatı gereği tedbirlerinizi alabilirsiniz. Yani isterseniz Suriye rejim güçlerine haklı şekilde karşılık verebilirsiniz, gerekirse de teröristleri imha için siz de operasyonlarınızı başlatabilirsiniz. Yukarıda zikredilen süreç bir ay kadar böyle gelişecek. Yani sınırımızda çatışma devam edecek.
  • Bir ay kadar sonra, bu arada Üçlü Zirve de gerçekleşmiş olacak, BM 2254 kararı gereği çabaya asıl desteği veren Astana süreci Anayasa Komitesi listelerini Cenevre’ye teslim edecekler.
  • ABD ne olacak? En son hamle ABD’ye ve onun vekili (proxy) PKK/YPG’ye yönelik olacak. Bu arada Türkiye, ABD ile Güvenli Bölge faaliyetini sahada sürdürecek. Bu “A Planı” çerçevesinde sürecek. Sonra Türkiye “B Planı” çerçevesinde kendi inisiyatifle PKK/YPG’ye temizlik operasyonunu başlatacak. Bu operasyon esnasında, İran ve Rusya destekli rejim güçleri PKK/YPG’ye yönelecek ve Türkiye sınırına kadar olan alandaki bu tür vekil-bölücü unsurların bölgeden çıkarılmasına gayret edilecek. İşte bu da “C planı”. Bu ne amaçla olacak? Toprak bütünlüğü için. Vekili elden çıkan ve meşruiyeti kaybolan ABD, “Ben zaten gitmeyi planlamıştım,” diyerek bölgeden askerini çekecek. Plan bu!

Bütün bunlar Rusya ve Türkiye’nin hamleleri olacak. İran da buna eklenecek. Ancak bu bir güç mücadelesi konusudur. ABD, Avrupa ve İsrail tarafı da kendi hamlelerini planlıyorlardır herhalde. İşte konu budur, sahada adım atarken sağlam olan duruma hakim olur.

Bir yanıt yazın

Your email address will not be published.

erdoganin-moskova-ziyareti
ÖNCEKİ YAZI

Erdoğan’ın Moskova Ziyareti

savunma-sanayii-ve-tf-x-milli-muharip-ucak-konusu
DİĞER YAZI

Savunma Sanayii ve TF-X Milli Muharip Uçak Konusu

Politika 'ın son yazıları

18 views

Rusya’nın Kharkiv Harekatı

Son günlerde Ukrayna-Rusya savaşında önemli bir gelişme var. Rusya için Kharkiv harekatı çok önemli bir koz olacak. Bu kez Rusya tarafı daha derli toplu harekat yapıyor, politikada daha akıllıca ifadeler seçiliyor. Zelensky ise endişeli görünüyor.
71 views

Politik Vizyona Göre Konumlanma Stratejisi

Ülkeler için sihirli kelimeler refah ve güvenlik, öyle değil mi? Peki 2030’lardan sonrasına bakın, dünyadaki gelişmeler ve Türkiye özelinde cevap arayın, vizyonumuz ve stratejimiz ne, refah ve güvenlik için neler düşünülmeli? Bu stratejik-vizyona esas olacak şekilde, politik anlayışımız, sosyo-politik ve sosyo-ekonomik etkileşimlerimiz ne durumda, neredeyiz, ne tarafa doğru gidiyoruz, riskler neler?
66 views

İsrail Gazze’de Ne Yapmak İstiyor? 

Hamas-İsrail çatışmasında 7 Ekim’den bu yana 212 gün geçti, Gazze konusunda ne noktadayız? Şurası net, 12 bini çocuk 35 bin Gazzeli öldürüldü, 1,5 milyon insan şu anda çok zor şartlarda yaşıyor, en son noktada Refah’a saldırı oldu olacak türü bir İsrail baskısı da sürüyor.
88 views

İkinci One Minute

Eğer dünya büyük bir krize doğru giriyorsa, Türkiye yaşadıklarının yaralarını büyük ölçüde sardı, geleceğe hazır gibi, ekonomik sorunlarla ilgilenmeyi bir yana koyuyorum, ama İsrail yeni ve kaotik dünya dönemine daha büyük bir sorunlarla gireceğe benziyor. Gazze konusu travmatik! Bu stratejik analizi, Türkiye merkezinde gerçekleşen olaylarla açıkladıktan sonra, 2024 itibariyle gelecekte bizi neler bekliyor, diye sorarak ele alıyorum.
77 views

Amerika’da Gazze Protestoları

Gazze'deki yaşanan zalimce olayların gerçekliği ve Batılı politikacıların ikiyüzlü uygulamaları bugün Amerika'da tartışılıyor ve protesto ediliyor. Yarın bu protestolar Avrupa'da da yaygınlaşabilir. Öyleyse diyebiliriz: Gazze sınırlarını aştı!
DÖNBAŞA

Okumadan Geçme