ekonomik-savas-gercegi
Ekonomik Savaş Gerçeği

Ekonomik Savaş Gerçeği

281 Tıklama
10 Dakikalık Okuma
Okuyucu

Ekonomik Savaş hakkında tereddüdü olanlar mı var? ABD ne yapmak istiyor? Bu soruları ve cevaplarını bir bütünlük içinde ele alacağım.

Türkiye açısında konu nedir? Eğer Ticaret Savaşı, Finans Krizi ve Savaşı, Politik-Ekonomik Etkiler söz konusu ise burada olanın adı Ekonomik Savaştır. Yaptırım olarak kota veya vergi gibi usullerin tatbiki yanı sıra ambargo veya abluka uygulaması söz konusu olabilir. Bütünüyle konu bir Ekonomik Savaş ile ilişkilidir.

Başka konular da var. Eğer bir ülke veya şirket diğerinin teknolojisini çalarsa, o dönemdeki belirgin teknolojinin ilerletmesine engel olurken, kendi çıkarlarını öne çıkarırsa, burada da ekonomik sonuçlar meydana gelir. Adına İstihbarat, Sanayi Casusluğu vs. diyebileceğiniz bu konu belli bir planın içerisinde meydana geliyor ise burada da konu Ekonomik Savaş ile ilgili olur.

Ekonomik Savaş yerine başka bir tanım kullanılırsa ne olur? Örneğin geçen hafta sonu Türkiye’ye yapılan finansal saldırıları, politik anlamda atılan twitleri ve sınır dışından gelen ve ekonomik hassasiyetleri ve halkın günlük yaşamını speküle eden propagandayı birlikte okursanız, buradan bir sonuç çıkar ki adına Ekonomik Savaş denir. Buna karşılık, sadece, “Ülkede zaten ekonomi iyi gitmiyordu, bir gün böyle bir şey olacağı belliydi,” diye bir yargıyla karar verilir ise buradan başka bir sonuç çıkar. Ülkede bu kavramsal doğruyu göz ardı ederek konuşanlara hatırlatmakta yarar var: Ya Ekonomik Savaş kavramı yeterince bilinmiyor, ya da kasıtla başka bir tür anlatım seçiliyor.

Şu an Türk Lirası’ndaki düşüşle ilgili dünyadaki bazı finans merkezlerindeki dalgalanmalara ve buna dayalı olarak analizlere bakarsanız, Finans Krizi gibi bir tanımın kullanıldığını görürsünüz. Bu doğrudur, sadece anlatılan kısmı kapsamaktadır. Ama buna bakıp, “Türkiye’de olanın adı Finansal Kriz imiş,” denirse bu eksik kalır.

Şu an ABD tarafından başlatılan, içinde Türkiye’nin de olduğu ondan fazla ülkenin doğrudan hedef alındığı bir Ticaret Savaşı var. Ticaret Savaşı, kendi alanında uygulama şekli, kapasitesi ve silahları belli bir tarifi içerir. Örneğin şu an konu, alüminyum ve çelikle ilgili gümrük tarifeleri ve ilave vergilerle ilişkilidir. Bu bakışla, “Türkiye’de olanın adı Ticari Savaş imiş,” denirse eksik kalır.

Trump twit attı ve mealen dedi ki, eğer papaz Brunson’u salıvermezseniz aramızdaki işler kötü olacak… Buna benzer twitler ve ilave olarak ABD resmi makamlarının, “Türkiye’ye yaptırım uygulayacağız,” türünden kararları birleştirilirse, her ne kadar bunlar birer diplomasi ve hukuki içerikli konularsa da, uygulama ekonomik açıdan bir sonuç ortaya çıkarmaktadır. Hedef öyle olsun olmasın, eğer ekonomiye etki ediyorsa, bu konu Ekonomik Savaş içinde mütalaa edilir. Aksine, “Bütün bunlar politik bir konudur,” denirse eksik kalır.

Ekonomik Savaşın kendisi başlı başına bir amaç olabilir. Bir ülke diğer ülkeye veya ülkelere böylesi bir savaş açabilir. Sonuç alıncaya kadar devam edebilir. Ancak başka kapsamda da olur: Amaç daha geniştir, içinde belli savaş türleri uygulanır, bunlardan birisi de Ekonomik Savaş olabilir. Savaşlar, ekonomik, siber, konvansiyonel, nükleer, terör, istihbarat, simetrik, asimetrik, psikolojik, hibrit, vs. çeşitlerde olabilir.

Örneğin ABD’nin Ortadoğu’da yaptığı gibi, kabaca ifade edelim, “yeni siyasi düzen oluşturmak,” diyebileceğimiz şekilde amaçlandı ise bu hedeflenen yeni düzen oluşana dek, saydığımız türlerin içinde Ekonomik Savaş da yer alabilir. Bugün olanın adını bu şekilde açıklayabiliriz.

Bütünüyle Amerika, Ortadoğu’da Aden ve Basra Körfezleri, Doğu Akdeniz ve Kızıl Deniz bölgelerinde, enerji, ticaret yollarını kontrol, politik seçim, ekonomik çıkar bakımından kendine dönük bir sistem yerleştirme, kitle imha silahlarını kontrol, İsrail’in güvenliğini koruma, Rusya’nın yayılmasının öne geçme, İran’ın etkilerini azaltma gibi değişik nedenlerle bir plan yaptı ise, ki öyle, girilen süreçte Trump ile faaliyetlerini daha da hızlandırdı ve genişletti. Bu nedenle, her ne kadar konular farklı gibi görünse de insanların aklı karışıyor olabilir. Sadeleştirmekte yarar var. Amerika Ortadoğu’da kapsamlı bir planı uyguluyor, içinde Ekonomik Savaş da var. Türkiye’ye uyguladığı başka savaş türleri de var. Ekonomik Savaş’ın yanı sıra nedir bunlar? Terör, asimetrik, psikolojik ve hibrit. Uygulamasını daha çok yumuşak güç unsurlarını kullanarak yapıyor. ABD, Türkiye’ye bir silahlı saldırı yapamaz. Neden? NATO müttefikiyiz. Ama yumuşak güç unsurları ile saldırabilir. İran’a ise konvansiyonel silahla saldırabilir, bir engeli olmaz. Ama daha önce denedi, baktı olmadı, şimdi işi taşeronlarla yapmak istiyor. Türkiye ile ilgili olarak bu süreçte neler yaşandı? Suriye’nin ve Irak’ın kuzeyindeki gelişmeler, FETÖ, IŞİD meseleleri ve yaptıkları, Türk iç politikasına dolaylı etkiler, Rusya ile yakınlaşmayı engelleme çabaları…Bunları yaptı; bazıları bayatladı, bazıları halen masada. Ama şimdiki perdede sahnelenen usulün içinde Ekonomik Savaş öne çıktı. Çünkü İran’a da eş zamanlı bu plan uygulanıyor. Amaç halkın direncini zayıflatmak ve rejimi, yönetimi halk eliyle değiştirecek ortamı hazırlamak.

Çin’e, Almanya’ya, Kanada’ya veya başka bir ülkeye ABD tarafından ekonomik bağlamda yapılanları bir tarafa koymuyorum. Konu Trump yönetiminde küresel bir düzenleme için yapılan daha geniş ölçekli bir mücadelenin sonucu. Bu konuya daha önce değinmiştim. Buradaki konuyu Ortadoğu ve Türkiye ölçeğinde böyle okuyalım. Diğer coğrafyalardaki dosyalar kendi içinde değerlendirilmelidir. Türkiye ile ilgili hegemonik bağlamdaki tartışmalar için durum çok ciddi ve bir kısmıyla da felsefi. Dolar ile ilgili ise yine çok kapsamlı ve uzun soluklu bir tartışma içindeyiz. İç politikadaki algıları da iyi incelememiz gerekiyor.

Bütünüyle olanları görmezden gelmemek gerekir. Ama kavramsal olarak Ekonomik Savaş’ı zayıflatan bilinçli tutumların Türkiye’ye zarar vereceğini bilmemiz gerekiyor. Son olarak şu hususu ilave edeyim, Türkiye gerçekten Ekonomik Savaşı iyi bilmiyor, topla tüfekle ve yürekle olan savaşta çok iyi. Eğer bu savaşı da başarı ile atlatır ve hatta buradan iyi bir tecrübe elde ederse, emin olun Türkiye çok ilerler. Bunu bilelim!

Bir cevap yazın

dolarin-gucu-ve-gelecegi
ÖNCEKİ YAZI

Doların Gücü ve Geleceği

kucuk-hesap-pesindekiler-ve-ileri-demokratik-gucler
DİĞER YAZI

Küçük Hesap Peşindekiler ve İleri Demokratik Güçler

Ekonomi 'ın son yazıları

Ekonomik Pandemi

Türkiye dirençli bir ülkedir. Çünkü ekonomik açıdan birçok badire atlatmıştır. COVID-19 pandemisinde oldukça başarılı olmuştur. Şimdi

Postkapitalist Teoloji

Neoliberalizm, postkapitalizm, neokolonyal ve küresel düzen üzerine bir eleştiri. Homo Economicus üzerinden sürdürülen bir tartışmanın başka

Küresel Fed Sistemi

COVID19 ile ilgili süreci konuşuyorken aynı zamanda ekonomiyi de konuşmaya devam ediyoruz. Küresel Fed Sistemi nedir?